Kiểm đếm, đo đạc trong giải phóng mặt bằng

Kiểm đếm, đo đạc trong giải phóng mặt bằng: vai trò, quy trình, xử lý khi không hợp tác và cách kiểm soát chất lượng theo Nghị định 88/2024.

Kiểm đếm, đo đạc là bước xác lập hiện trạng đất và tài sản trước khi tính bồi thường trong giải phóng mặt bằng. Chất lượng của khâu này quyết định độ chính xác của cả phương án bồi thường: đo sai diện tích, kiểm đếm sót tài sản đều dẫn tới khiếu nại và điều chỉnh kéo dài. Bài viết trình bày vai trò, yêu cầu và cách kiểm soát chất lượng khâu kiểm đếm, đo đạc theo tinh thần Nghị định 88/2024/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Kiểm đếm, đo đạc để làm gì?

Kiểm đếm, đo đạc nhằm xác định chính xác diện tích đất bị thu hồi, nguồn gốc đất và toàn bộ tài sản, cây trồng, vật kiến trúc gắn liền với đất của từng chủ sử dụng. Đây là dữ liệu đầu vào bắt buộc để lập phương án bồi thường theo Nghị định 88/2024/NĐ-CP (hiệu lực 01/08/2024). Nếu số liệu kiểm đếm không đúng, giá trị bồi thường tính ra sẽ sai lệch, kéo theo tranh chấp giữa người dân và hội đồng bồi thường.

Ai tham gia và quy trình kiểm đếm ra sao?

Việc kiểm đếm, đo đạc do tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường phối hợp với chính quyền địa phương và có sự chứng kiến của người có đất bị thu hồi. Kết quả được lập thành biên bản, có xác nhận của các bên. Nghị định 88/2024/NĐ-CP đặt khâu này trong trình tự lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cùng với khâu điều tra, khảo sát nguồn gốc đất. Sự tham gia của người dân ngay từ khâu này giúp giảm khiếu nại về sau.

Xử lý thế nào khi người dân không cho kiểm đếm?

Trên thực tế, không hợp tác kiểm đếm là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến giải phóng mặt bằng đình trệ. Pháp luật đất đai cho phép áp dụng biện pháp kiểm đếm bắt buộc khi người có đất không phối hợp sau khi đã được vận động, thông báo theo trình tự. Tuy nhiên, đây là biện pháp cuối cùng; ưu tiên vẫn là đối thoại và minh bạch dữ liệu để người dân đồng thuận, tránh đẩy sự việc lên mức cưỡng chế làm chậm tiến độ.

• Đo đạc chính xác diện tích và ranh giới thửa đất bị thu hồi.
• Kiểm đếm đầy đủ tài sản, cây trồng, vật kiến trúc gắn liền với đất.
• Xác định nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất của từng chủ sử dụng.
• Lập biên bản kiểm đếm có xác nhận của người có đất bị thu hồi.
• Áp dụng kiểm đếm bắt buộc chỉ khi đã vận động mà không hợp tác.

Sai sót kiểm đếm ảnh hưởng đến bồi thường thế nào?

Chất lượng kiểm đếm quyết định trực tiếp độ chính xác của bồi thường. Đo thiếu diện tích khiến người dân thiệt thòi và khiếu nại; đo thừa hoặc kiểm đếm trùng làm đội chi phí giải phóng mặt bằng và có thể vi phạm quy định. Bỏ sót cây trồng, vật kiến trúc dẫn tới bồi thường không đủ, trong khi ghi nhận tài sản tạo lập trái phép lại làm chi trả sai. Nghị định 88/2024/NĐ-CP đặt kiểm đếm trong trình tự lập phương án bồi thường chính vì đây là dữ liệu gốc. Chuẩn hóa biểu mẫu, đối chiếu chéo và có người dân xác nhận tại chỗ là cách hữu hiệu để bảo đảm số liệu đúng ngay từ đầu, giảm chi phí sửa sai về sau.

Một con số kiểm đếm sai không chỉ làm lệch tiền bồi thường - nó đánh mất niềm tin, và niềm tin mất đi thì tiến độ cũng đi theo.

Góc nhìn quản lý dự án: quản lý chất lượng (Quality)

PMBOK nhấn mạnh rằng chất lượng phải được xây dựng vào quá trình, không phải kiểm tra sau. Với kiểm đếm, đo đạc, điều đó có nghĩa là chuẩn hóa biểu mẫu, quy trình đo và xác nhận ngay tại hiện trường để hạn chế sai sót từ gốc. Kiểm soát chất lượng dữ liệu kiểm đếm chính là phòng ngừa rủi ro khiếu nại - vốn là chi phí ẩn lớn nhất của giải phóng mặt bằng. Dữ liệu đúng ngay từ đầu rẻ hơn nhiều so với đo lại và giải quyết tranh chấp.

Quản lý bước này trên DuAnXD

DuAnXD cho phép lưu kết quả kiểm đếm, đo đạc theo từng thửa đất và từng hộ, kèm biên bản và trạng thái xác nhận. Nhờ dữ liệu tập trung và có thể đối chiếu, chủ đầu tư kiểm soát được chất lượng đầu vào cho phương án bồi thường và giảm nguy cơ sai lệch dẫn tới khiếu nại.