Lập dự toán công trình: các bước và lưu ý

Lập dự toán công trình gồm những bước nào và cần lưu ý gì? Hướng dẫn xác định chi phí xây dựng theo Nghị định 10/2021 về quản lý chi phí.

Lập dự toán công trình là việc xác định toàn bộ chi phí cần thiết để xây dựng công trình trên cơ sở thiết kế và khối lượng công tác. Dự toán là căn cứ để chủ đầu tư kiểm soát chi phí, mời thầu và ký hợp đồng. Việc lập dự toán công trình được thực hiện theo Nghị định số 10/2021/NĐ-CP (hiệu lực 09/02/2021) về quản lý chi phí đầu tư xây dựng, quy định nội dung, phương pháp xác định dự toán, định mức và đơn giá xây dựng.

Dự toán công trình gồm những chi phí nào?

Theo Nghị định 10/2021/NĐ-CP, dự toán xây dựng công trình bao gồm các thành phần chi phí chính: chi phí xây dựng, chi phí thiết bị, chi phí quản lý dự án, chi phí tư vấn đầu tư xây dựng, chi phí khác và chi phí dự phòng. Trong đó chi phí xây dựng thường chiếm tỷ trọng lớn nhất, được xác định từ khối lượng công tác nhân với đơn giá xây dựng cho từng công tác cụ thể.

Lập dự toán công trình theo các bước nào?

Trình tự lập dự toán gồm: bóc tách khối lượng từ hồ sơ thiết kế; xác định đơn giá cho từng công tác; tính chi phí trực tiếp; tính các chi phí gián tiếp, thu nhập chịu thuế tính trước và thuế; tổng hợp thành dự toán chi phí xây dựng; rồi cộng các thành phần chi phí khác để ra dự toán công trình. Nghị định 10/2021/NĐ-CP giao Bộ Xây dựng hướng dẫn phương pháp xác định dự toán, định mức và giá xây dựng để bảo đảm thống nhất.

Xác định đơn giá xây dựng dựa vào đâu?

Đơn giá xây dựng được xác định trên cơ sở định mức dự toán và giá các yếu tố chi phí (vật liệu, nhân công, máy thi công). Nghị định 10/2021/NĐ-CP quy định việc quản lý, công bố giá xây dựng và cho phép chủ đầu tư khảo sát, xác định đơn giá nhân công, giá ca máy khi giá do cơ quan nhà nước công bố chưa phù hợp với đặc thù công trình. Nguồn giá phải rõ ràng, phù hợp thời điểm và địa điểm xây dựng.

Lưu ý gì để dự toán sát thực tế?

Ba lưu ý quan trọng: một là khối lượng phải được bóc tách đầy đủ, không trùng không sót; hai là giá vật liệu, nhân công phải cập nhật đúng thời điểm và khu vực xây dựng; ba là chi phí dự phòng phải phản ánh đủ rủi ro trượt giá và khối lượng phát sinh trong suốt thời gian thi công. Dự toán lập cẩn thận giúp giảm điều chỉnh về sau và là cơ sở vững chắc khi thương thảo, ký hợp đồng xây dựng. Ngoài ra, cần lưu hồ sơ diễn giải cách tính rõ ràng để phục vụ thẩm tra, thẩm định và giải trình khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, tránh tình trạng con số dự toán không có căn cứ đi kèm.

• Bóc tách khối lượng công tác từ hồ sơ thiết kế.
• Xác định đơn giá từ định mức và giá vật liệu, nhân công, máy.
• Tính chi phí trực tiếp, gián tiếp, thuế và dự phòng.
• Tổng hợp chi phí xây dựng, thiết bị, quản lý, tư vấn, khác.
• Cập nhật giá theo thời điểm và địa điểm xây dựng.

Dự toán không phải con số cố định để trưng bày, mà là baseline chi phí sống để chủ đầu tư đo và kiểm soát từng đồng vốn.

Góc nhìn quản lý dự án: dự toán là baseline Cost

Theo PMBOK Cost Management, dự toán công trình tương ứng với quá trình Estimate Costs và Determine Budget, tạo ra đường cơ sở chi phí (cost baseline). Baseline này là mốc để đo chênh lệch chi phí (cost variance) trong quá trình thi công. Chi phí dự phòng trong dự toán chính là contingency reserve cho các rủi ro đã nhận diện. Lập dự toán tốt giúp người quản lý dự án phát hiện sớm chênh lệch và ra quyết định điều chỉnh kịp thời.

Quản lý bước này trên DuAnXD

DuAnXD hỗ trợ đội dự án lập dự toán từ bảng khối lượng, gắn đơn giá và tổng hợp các thành phần chi phí thành dự toán công trình. Nền tảng lưu dự toán như một baseline để so sánh với chi phí thực tế phát sinh và giá trị nghiệm thu, giúp chủ đầu tư theo dõi chênh lệch chi phí xuyên suốt các giai đoạn của dự án.