Các bước thiết kế xây dựng: sơ bộ đến thi công

Các bước thiết kế xây dựng theo Điều 78 Luật Xây dựng 2014: thiết kế sơ bộ, cơ sở, kỹ thuật, bản vẽ thi công và quy tắc một, hai, ba bước.

Các bước thiết kế xây dựng là trình tự triển khai hồ sơ thiết kế từ mức ý tưởng đến mức đủ chi tiết để thi công. Căn cứ Điều 78 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi bởi Luật sửa đổi năm 2020), thiết kế xây dựng gồm nhiều bước nối tiếp, và số bước áp dụng cho từng công trình phụ thuộc quy mô, tính chất. Nắm đúng trình tự này giúp chủ đầu tư chọn phương án một, hai hay ba bước phù hợp.

Các bước thiết kế xây dựng gồm những gì?

Theo Điều 78 Luật Xây dựng 2014, thiết kế xây dựng gồm: thiết kế sơ bộ (lập trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi), thiết kế cơ sở (lập trong Báo cáo nghiên cứu khả thi), thiết kế kỹ thuật (triển khai sau thiết kế cơ sở), thiết kế bản vẽ thi công, và các bước thiết kế khác nếu có theo thông lệ quốc tế.

Số bước thiết kế được xác định thế nào?

Người quyết định đầu tư quyết định số bước thiết kế khi phê duyệt dự án, phù hợp với cấp công trình và mức độ phức tạp. Thiết kế một bước chỉ gồm bản vẽ thi công, áp dụng cho công trình lập Báo cáo kinh tế kỹ thuật. Thiết kế hai bước gồm thiết kế cơ sở và bản vẽ thi công, dùng cho đa số công trình thông thường. Thiết kế ba bước gồm thiết kế cơ sở, kỹ thuật và bản vẽ thi công, dùng cho công trình lớn, kỹ thuật phức tạp.

Thiết kế sơ bộ khác thiết kế cơ sở ở đâu?

Thiết kế sơ bộ nằm trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, thể hiện ý tưởng ban đầu, làm cơ sở xác định chủ trương đầu tư (Điều 3 Luật Xây dựng, bổ sung năm 2020). Thiết kế cơ sở nằm trong Báo cáo nghiên cứu khả thi, thể hiện thông số kỹ thuật chủ yếu, phục vụ quyết định và phê duyệt dự án.

Nguyên tắc xuyên suốt các bước thiết kế

Bước sau phải phù hợp, không trái với bước trước đã được duyệt. Thiết kế cơ sở đã duyệt là gốc; thiết kế kỹ thuật và bản vẽ thi công chỉ chi tiết hóa, không thay đổi bản chất. Mỗi bước triển khai sau thiết kế cơ sở đều phải qua thẩm định theo quy định của Nghị định 15/2021/NĐ-CP.

• Thiết kế sơ bộ: ý tưởng ban đầu, trong Báo cáo tiền khả thi.
• Thiết kế cơ sở: thông số kỹ thuật chủ yếu, trong Báo cáo khả thi.
• Thiết kế kỹ thuật: triển khai sau thiết kế cơ sở.
• Thiết kế bản vẽ thi công: chi tiết đủ để thi công công trình.

Bước sau phải phù hợp, không trái với bước trước đã được duyệt. Thiết kế cơ sở đã duyệt là gốc; các bước sau chỉ chi tiết hóa, không thay đổi bản chất.

Chọn phương án thiết kế mấy bước cho phù hợp?

Quyết định số bước thiết kế là một lựa chọn có tính chi phí và tiến độ, không chỉ là thủ tục hình thức. Với công trình quy mô nhỏ lập Báo cáo kinh tế kỹ thuật, thiết kế một bước chỉ gồm bản vẽ thi công giúp tiết kiệm thời gian đáng kể. Với đa số công trình thông thường, thiết kế hai bước gồm thiết kế cơ sở và bản vẽ thi công là cân bằng hợp lý giữa kiểm soát và tốc độ. Với công trình lớn, kỹ thuật phức tạp, thiết kế ba bước bổ sung thiết kế kỹ thuật ở giữa để kiểm soát rủi ro kỹ thuật trước khi triển khai bản vẽ thi công. Người quyết định đầu tư cân nhắc cấp công trình và mức độ phức tạp để chọn, theo đúng Điều 78 Luật Xây dựng 2014.

Góc nhìn quản lý dự án: tích hợp các bản thiết kế

PMBOK xem chuỗi thiết kế như một quá trình Project Integration Management được lập kế hoạch dần từ tổng thể đến chi tiết (progressive elaboration). Mỗi bước là một đầu ra kế hoạch phải nhất quán với bước trước; đảm bảo tính liên tục này chính là vai trò tích hợp mà người quản lý dự án phải giữ suốt các giai đoạn thiết kế.

Quản lý bước này trên DuAnXD

DuAnXD giúp chủ đầu tư khai báo số bước thiết kế của dự án và gắn từng bản thiết kế vào đúng mốc pháp lý: sơ bộ cho chủ trương, cơ sở cho phê duyệt dự án, bản vẽ thi công cho giấy phép. Hệ thống nhắc yêu cầu thẩm định ở mỗi bước triển khai sau thiết kế cơ sở.